X
تبلیغات
پژوهش نامه - تاملاتی در نقش رسانه ها در جنگ نرم (با محوریت انقلاب رنگی)
فرهنگی

1-                         جهانی شدن، ‌رسانه و تأثیر آن بر انقلاب‌های رنگی

یکی از مؤلفه‌های اصلی جهانی شدن، رسانه ‌ها و فناوری ‌های نوین ارتباطی و اطلاعاتی است و پیایمد های آن در عرصه سیاست کشورها گواه تأثیر رسانه‌ ها بر شکل‌گیری جریاناتی چون انقلاب ‌های رنگی در اروپای شرقی و آسیای مرکزی و نقش آنها در صدور این جریانات سیاسی بدون خشونت به دیگر نقاط جهان است. در ادامه‌ این تأثیرگذاری می‌توان به انتخابات اخیر برمه، کنیا، زیمبابوه و رخدادهای تبت که همچنان هم ادامه دارد، اشاره کرد. از یک منظر و مطابق آنچه که از پیامد های رسانه ‌های الکترونیک جدید مطرح است.

جهان وارد عصر دوم رسانه ‌ها شده است که بر خلاف دوره‌ مدرن و عصر اول رسانه ‌ها، آینده آن به طور کامل قابل پیش‌بینی نیست، زیرا عصر دوم رسانه ‌ها که در آن بحث رسانه‌ های الکترونیک جدید، حاکمیت دارند و اطلاعات حرف آخر را می‌زنند، پدیده‌ ها کمتر قابل پیش‌بینی شده‌اند. (جنگ نرم 2، 1387: 278).

درحال حاضرپیشرفت سیستم‌های ارتباطی جدید دنیایی را پدید آورده است که در آن ویژگی ‌های مکان و فردیت همواره از طریق شبکه‌ های ارتباطی منطقه‌ای و جهانی بازنمایی و دوباره تفسیر می‌شوند. اما وابستگی این سیستم‌ها به فراسوی این موارد می‌رود. زیرا برای احتمال سازماندهی عمل سیاسی و اعمال قدرت سیاسی در فواصل دوردست بنیادی تلقی می شوند». (دیبرت، 1997)

علاوه بر این ملت ‌ها، مردم و سازمان ‌ها به وسیله انواع جدید ارتباطات در مرزهای کشورها به یکدیگر متصل‌اند. انقلاب دیجیتالی در میکروالکترونیک، در فناوری اطلاعات و در رایانه‌ها موجب برقراری تماس‌های تقریباً آنی در سراسر جهان شده، که همواره با فناوری تلفن، تلویزیون، کابل، ماهواره و حمل و نقل با هواپیمای جت، ماهیت ارتباطات سیاسی را به طور چشم‌گیری دگرگون کرده‌اند. پیوند عمیق میان «محیط فیزیک»، «موقعیت اجتماعی» و سیاست که مشخصه‌ بیشتر کانون‌ های سیاسی از دوران ماقبل مدرن تا مدرن بود، ‌از هم گسیخته است. (هلد و مک‌گرو، 1382: 21)

مهم‌ترین تأثیرات سیاسی فناوری ‌های ارتباطی واطلاعاتی تضعیف دولت ‌های ملی، اشاعه‌ اطلاعات سیاسی و درگیرسازی مدنی با مشارکت سیاسی افراد و گروه ‌هاست. در حقیقت، فناوری ‌های نوین ارتباطی و اطلاعاتی، موتور اصلی جهانی شدن بود و تمام ابعاد حیات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی را تحت‌تأثیر قرار داده است. شاید، هیچ تحولی را در عصر حاضر نتوان سراغ گرفت که از حیث ایجاد تغییر در حیات سیاسی و اجتماعی بتواند با این فناوری ‌ها برابر می‌کند. کنترل اطلاعات در عصر جدید اهرم اصلی قدرت بازیگران جهانی، ملی و محلی است. (سردارنیا، 1386: 104)

هرمی که در انقلاب‌های رنگی در اختیار بنیاد سوروس و سازمان ‌های غیردولتی و جنبش ‌های دانشجویی قرار گرفت و رهبران احزاب و جنبش ‌ها بیشترین بهره را از آن بردند. در هر حال، فرایند جهانی شدن را معمولاً در چهار حوزه فناورانه، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی بررسی می‌کنند. انقلاب صنعتی سوم که در پایان قرن بیستم رخ داد، تحولاتی اساسی در حوزه ارتباطات و اطلاعات به همراه آورد. فناوری اطلاعات را فراهم آورده و کیفیت اطلاعات قابل حصول را به گونه‌ای انقلابی دگرگون ساخته است. (ابو، 1385: 1)

می‌توان گفت به مدد رسانه ‌های نوین ارتباطی و اطلاعاتی جهان به دهکده ‌ای مبدل شده که اطلاعات و رسانه ‌ها، سیتسم‌های عصبی و اجزای این دهکده را به هم متصل ساخته است. این فناوری ‌ها شامل اینترنت، ماهواره، تلفن همراه، تلویزیون‌ های کابلی، کامپیوترهای خانگی و ویدیو هستند. (سردارنیا، 1386: 105)

در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌شود مردم کشورها بدون بهره‌گیری از ابزارهای خشونت‌آمیز ساختارهای سیاسی کشور خود را تغییر دهند، می‌توان به تأثیر جهانی شدن و نوع ارتباطات جدید اشاره کرد. زیرا، این وضعیت جدید بیش از هر چیز مولود تحولات منبعث از روند جهانی شدن و جایگاه تغییریافته دولت ‌های اقتدارگرا در این روند است. دولت‌ ها همگی متأثر از جهانی شدن هستند.دولت ‌های اقتدارگرا که تا امروز با بهره‌گیری ازسرکوب خشونت‌آمیز مخالفان، همسان ‌سازی توده‌ ها و به انزوا کشیدن مخالفان و انکار رقیب و برگزاری انتخابات صوری خود را سرپا نگه داشته‌اند، با جهانی شدن از کاربرد عوامل فوق برای پیشبرد اهداف خود بازمانده‌اند». (اصطباری، 1386: 28)

جهانی شدن، قدرت دولت ‌ها را در عرصه ‌های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی تا حد زیادی کاهش داده است و قدرت دولت ملی تحت‌تأثیر نهادها و فرآیند های دیگر قرار گرفته است.
(علوی، 1385: 31)

از سوی دیگر، دولت‌ های اقتدارگرا نیز با استفاده از ابزارهای ارتباطی نوین همچنان در صدد انکار گفتمان رقیب برمی‌آیند. اما چون تنوع ابزارهای رسانه‌ای به خودی خود آزادی مخاطب را در انتخاب رسانه موجب می‌شود، دولت اقتدارگرا توفیق چندانی در استفاده از رسانه برای تحمیل گفتمان خود بر جامعه نخواهد داشت. بدین ترتیب جهانی شدن راه‌های تقابل بین دولت اقتدارگرا و مخالفانش را تنوع بخشیده است. بر این اساس پیش از وقوع انقلاب ‌های رنگین، برخی نظریه‌ پردازان از تحول در ماهیت انقلاب در عصر جهانی شدن خبر داده بودند. انقلاب‌ های رنگی تجلی این تحول هستند. ( همان ، 1386: 28)

انقلاب رنگی بیش از هر چیز، امکانات نوینی را که روند جهانی شدن در اختیار بشر امروز نهاده، به خدمت می‌گیرد. بر این اساس، در دنیای جهانی شده کنونی، مسئله اصلی، تأثیر بر افکار عمومی است و حلقه‌ مرکزی برای این تأثیر، رسانه‌های جمعی و ارتباطات جهانی است و جهانی شدن این امکان را به وجود آورده که شبکه‌ ارتباطات، تبدیل به عمل جمعی و حرکت جمعی شود. به این معنا، انقلابیون پست مدرن، از فراگرد جهانی شدن سود می‌جویند. آنان ماهرانه با امکانات تکنولوژی و ارتباطات مانند اینترنت آشنایی دارند.سایت ‌های انتقادی را علیه رژیم سازمان می‌دهند، پیام‌های کوتاه را از طریق تلفن ‌های همراه رد و بدل می‌کنند و مرتب قرارهای جدیدی می‌گذارند. آن‌ها همچنین می‌دانند که چگونه از تلویزیون، که تأثیر همگانی گسترده‌ای دارد، به بهترین شکل استفاده کنند. (پورسعید، 1387: 109-110)

کارکرد مهم رسانه‌ های نوین که کنترل ‌شان بسیار دشوار است، تأثیر بر افکار عمومی است. به گونه‌ای که به واسطه‌ی این رسانه‌ ها، نوعی فضای عمومی می‌گیرد و بسیاری از افراد، بدون آنکه‌ یکدیگر را ببینند و تبادل نظر کنند، مانند یکدیگر فکر و در نتیجه مانند یکدیکر نیز عمل می‌کنند. بر این اساس، از طریق تولید پیام، شعار و اندیشه به شیوه‌ای هنری و از طریق تصویر، گرافیک، صدا و موسیقی، تصورات دستکاری می‌شوند و در نهایت فعالیت سیاسی، این امکان را می‌یابد که با زندگی روزمره آمیخته شود. ( همان ، 1387: 109-110)

در این صورت دیگر مانند گذشته، نیازی نیست که برای تبدیل افکار عمومی به نیروی اجتماعی و تغییر اوضاع سیاسی، به اهرمی مانند حزب سیاسی متوسل شد و اگر این تغییر در افکار عمومی پیدا شود، مردم در بزنگاه تاریخی، خودشان راه را باز می‌کنند و احتیاجی به اعمال نیرو، فشار و زور از طریق اهرم‌های جدا از مردم وجود ندارد. (همان، 1387: 109-110)

2-                        بنیادها، نهادهای ملی و کاربرد رسانه

با توجه به مسائل مرتبط با جهانی شدن و پیدایش جامعه‌ مدنی، نهادهای مدنی جهانی از جمله نهاد های غیرحکومتی از طریق اینترنت و در فضای سایبر به یکدیگر پیوسته‌اند و صدای دیگران را به گوش افکار عمومی جهانی می‌رسانند. (علوی، 1385: 20)

به عبارت دیگر با وقوع انقلاب ارتباطات در ربع آخر قرن بیستم، نوعی جامعه‌ اطلاعاتی و شبکه‌ای شکل گرفته است که نقاط اتصال این شبکه‌ها را گروه ‌ها و نهادهای مدنی، سازمان ‌های بین‌المللی غیردولتی، جنبش‌های اجتماعی و سیاسی، فعالان سیاسی،‌گروه‌ های مخالف حکومت و دولت ‌ها شکل می‌دهند و این نقاط از طریق اطلاعات و اخباری که در شبکه جریان می‌یابد، به هم متصل می‌شود برخی اندیشمندان، ترجیح می‌دهند در عصر جدید و جامعه شبکه‌ای از حاکمیت اجتماعی گروه‌ های مختلف سیاسی، ‌فرهنگی و اجتماعی درون ملی و فراملی به جای حاکمیت سیاسی دولت ‌ها صبحت کنند. روبرت لاتام حاکمیت در جهان امروز را از آن گروه‌ های اجتماعی و سیاسی می‌داند نه دولت ‌ها. گروه ‌های اجتماعی و سیاسی و سازمان ‌های غیردولتی در شبکه ی ارتباطات جهانی می‌توانند حاکمیت دولت‌ ها را به چالش بکشند. (،همان 1385: 20)

جنبش‌های مدنی، فرهنگی و اجتماعی در سطح جهان جزئی از جامعه مدنی جهانی‌اند.
(جنبش زنان، جوانان، مهاجران و غیره). اینترنت و فضای اطلاعاتی سایبر موجب پیوند نهاد های مدنی ملی به یکدیگر شده است و سازمان ‌های غیرحکومتی صدای اقلیت‌ ها و سایر گروه‌ های در حاشیه را به گوش افکار عمومی جهان می‌رسانند. ( همان 1385: 29)

در تشریح و تأیید این بحث در مورد حضور سازمان‌ های غیردولتی و جنبش های مدنی و شهروندی، می‌توان از نقش فعال چهار بنیاد سوروس، بنیاد ان جی او، بنیاد ویلسون و کارنگی، به ویژه نقش رسانه‌ای این سازمان‌ ها در فعال کردن نهادهای مدنی داخل کشورها، جنبش ‌های اجتماعی، سیاسی و فعالان مستقل اجتماعی و مخالف حکومت ‌ها و تأثیر آن‌ها در شکل‌گیری انقلاب ‌های رنگی نام برد. این بنیاد ها با در اختیار داشتن شبکه وسیعی از رسانه ‌های جمعی و فعال سازی فناوری ‌های نوین در کشورهای اروپای شرقی و اسیای مرکزی و اتحاد شوروی سابق، در کنار کمک های مالی به گروه‌ ها و فعالان سیاسی این کشورها زمینه را برای انقلاب ‌های نرم و مخملی فراهم کرد. (عرفانی، 1386: 8)

هرچند، رئیس بنیاد سوروس (فعال ‌ترین بنیاد از میان بنیاد های ذکر شده) و رئیس مؤسسه جامعه‌ باز خود مدعی است که در انقلاب ‌های رنگی نقشی نداشته است اما این نکته هم قابل انکار نیست که این بنیاد در کنار بنیاد رسانه‌ای رابرت مردوخ (مرداک) دومین سازمان رسانه‌ای جهان است که بیشترین شبکه ‌های تلویزیونی، خبرگزاری ‌ها، خبرنامه‌ ها و روزنامه ‌ها را در سطح جهان مدیریت و هدایت می‌کند. این مدیریت و هدایت گاه صورتی آشکار دارد و گاه با واسطه و به صورت نهان انجام می‌گرد. همچنین، فعالیت رسانه‌ای مردوخ آشکار است و جسورانه در اداره و خرید شبکه ‌های بزرگی چون «فاکس‌نیوز» تا «الجزیره» و حتی رسانه‌ های آسیای دور ظاهر می‌شود. (همان 1386: 8)

بنیاد سوروس از طریق سایت ‌های اینترنتی، ‌روزنامه ‌ها، شبکه‌ های تلویزیونی، طرح‌های آموزشی، کتاب ‌ها و مؤسسات غیردولتی در کشور قزاقستان و قرقیزستان زمینه ‌های شکل‌گیری دموکراسی را فراهم می‌سازد. این بیناد در بیش از سی کشور جهان از جمله جمهوری‌های آذربایجان ارمنستان، ازبکستان، اوکراین، تاجیکستان، روسیه، گرجستان، قرقیزستان، قزاقستان و مولداوی نمایندگی فعال دارند. روند کاری بیناد سوروس به این شکل است که این بنیاد مرکزی مطالعاتی را در کشورهای مختلف فعال و از مطبوعات حمایت می‌کند و با استفاده از امکانات زنجیره‌ای متنوع و بسیار گسترده رسانه‌ ای، سررشته‌ تحولات سیاسی ،‌اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشورها و ملت ‌ها را به دست می‌گیرد. به طور مثال، بنیاد سوروس جهت براندازی شواد نادزه حدود پانصدهزار دلار در شبکه‌ی روستای که نقش برجسته‌ای در انقلاب مخملی گرجستان داشت، سرمایه‌گذاری نمود تا از این طریق ضمن تشویق مردم به شورش، آموزش لازم آنها را برای رسیدن هر چه زودتر به انقلاب نزدیک نماید.)همان 1386 :9)

همچنین، بنیاد ( ان ای دی) که نام کامل آن بنیاد ملی برای دموکراسی است نیز کمک ‌های خود را با هدف ارتقای دموکراسی بین سازمان ‌های خصوصی و نهادهای اجتماعی توزیع می‌کند. از سوی دیگر، بنیاد ویلسون نیز با این‌که در حیطه‌ تحقیقاتی در ایالات متحده فعال است، محققان را برای دوره‌های تحقیقاتی به واشنگتن دعوت می‌کند و همچنین بورسی 9 ماهه به اساتید، مقامات دولتی و روزنامه ‌نگاران ارائه می‌دهد. به طور کلی این بنیادها به ویژه بنیاد سوروس از طریق سایت اینترنتی، روزنامه‌ ها، شبکه ‌های تلویزیونی، طرح‌های آموزشی، کتاب ‌ها و مؤسسات غیردولتی زمینه‌های شکل‌گیری دموکراسی را فراهم می‌سازد. همچنین جنبش ‌های اتپور در صربستان، پورا در اوکراین، کمارا در گرجستان، زوبر در بلاروس و دیگر فعالان به طور گسترده‌ای از طریق رسانه‌های متنوع و فناوری‌ های نوین اطلاعاتی با هم در ارتباط بودند.) همان ، 1386:10 )

3-                        اینترنت و انقلاب‌های رنگی

به دلیل نقش گسترده‌ اینترنت به عنوان یکی از فناوری‌های نوین ارتباطی در شکل‌گیری انقلاب ‌های رنگی در این بخش به طور مستقل به آن پرداخته می‌شود. همان طور که قبلاً در کنار تشریح انقلاب رنگی صربستسان ذکر شد، ‌مأموران دولتی به دنبال اینترنت می‌گشتند تا با خراب‌ کردن آن، ‌ارتباط احزاب و جبنش‌های جوانان را قطع کنند. اینترنتی که با اتصال گروه‌ها به هم و ردوبدل پست الکترونیکی باعث صدور انقلاب به دیگر کشورها شد شاید بتوان اذعان کرد که اینترنت، امروزه جای نوارها و اعلامیه ‌های چاپی را گرفته و به ابزاری مؤثر و گسترده برای مبارزات سیاسی و جنگ‌ های رسانه‌ای تبدیل شده است. (جنگ نرم 2، 1387: 276)

به اعتقاد کارشناسان علوم سیاسی، ‌حضور اینترنت در یک قالب سیاسی از دو طریق اصلی صورت گرفته است. از یک ‌سو، اینترنت به شکل فزاینده‌ای به وسیله نهادهای سیاسی متعارف مانند دستگا‌ههای دولتی و احزاب سیاسی مورد استفاده قرار گرفته اما از سوی دیگر،‌ارتباطات اینترنتی ظهور اشکال جدیدی از سازمان ‌ها و تعاملات سیاسی را ممکن کرده است. ( همان2، 1387:276 )

امروزه دولت ‌ها و احزاب سیاسی به صورت رزومره از اینترنت به عنوان ابزاری برای تعامل با موکلان خود از خلال وب ‌سایت‌ ها، پست الکترونیکی و گاهی اوقات بحث و گفت‌وگو استفاده می‌کنند. آن‌ها به کمک این ابزار به انتشار اطلاعات و تبلیغات می‌پردازند، افکارسنجی می‌کنند و در فعالیت ‌های انتخاباتی وارد می‌شوند. اینترنت برای دولت ‌ها و احزاب دارای فواید بالقوه بسیاری است. زیرا ابزاری برای گردآوری پیام‌ها از سراسر کشور فراهم می آورد.(باکلر و دولوتیز، 1386: 12)

به اعتقاد مانوئل کاستلز، بازیگران سیاسی از طریق رسانه‌ ها در بازی قدرت حضور دارند و از آنجا که اطلاعات و ارتباطات ،‌عمدتاً از طریق شبکه‌ جهانی اینترنت و ماهواره‌ ها و خبرگزاری ‌ها صورت می‌گیرد، بازی سیاسی، ‌به نحو فزاینده‌ای در فضای رسانه ‌ها صورت می‌گیرد.(کاستلز، 1380: 551)

به طور کلی، به اعتقاد پیپانوریس، اولاً،‌ اینترنت ممکن است به آگاه‌سازی، سازماندهی و درگیرسازی مدنی افراد و گروه‌ های به حاشیه رانده شده، جوان‌ترها و اقلیت ‌های سیاسی منجر شود. ثانیا می‌تواند دراشاعه ارزش‌های سیاسی دموکراتیک از قبیل مشارکت، آزادی بیان ،‌تساهل، ‌عدالت و غیره تأثیرگذار باشد. و ثالثاً، اینترنت به مثابه‌ تریبونی برای احزاب و گروه‌ های سیاسی معترض و اقلیت می‌تواند به تضعیف حکومت‌ های اقتدارگرا و گسترش دموکراسی کمک کند بنابراین، رسانه‌ های نوین، از جمله اینترنت، پاد زهر آزادی را به چهار گوشه‌ جهان اشاعه می‌دهند و با انعکاس واقعیت‌ ها و اطلاعات سیاسی و بیدار سازی سیاسی، می‌توانند به دموکراسی در سطح جهان سرعت بخشند. همان طور که آلفرد سووی وسایل خبری را کلید دموکراسی نامیده است.(سردارنیا، 1385: 112)

همچنین، گراس من، پست الکترونیک، کنفرانس‌ های اینترنتی،‌تریبون ‌های اینترنتی و ماهواره ‌ها را از مصادیق تله دموکراسی می‌داند. به عبارت دیگر، ‌اهمیت فناوری ‌های نوین، ‌به اندازه‌ ای زیاد است که بخری برای آن، واژه‌ی تله دموکراسی، یا دموکراسی از راه دور را به کار می‌برند. در واقع، اینترنت به عنوان تریبون می‌تواند با شرایط گفتگوی مطلوب و ایده‌آل مورد نظر یورگن هابرماس در حوزه عمومی سازگار باشد. (همان، 1385: 112)

4-                         تأثیر رسانه‌ها بر حکومت و دولت

برخی معتقدند، رسانه ‌های نوین (ماهواره ‌ها و اینترنت) بزرگ‌ترین چالش‌گر و تهدید‌کننده‌ اقتدار دولت ‌های ملی و بدترین کابوس دیکتاتورهاست.امروز دورانی را سپری می‌کنیم که در سایه پیشرفت ‌های چشم‌گیر در زمینه فناوری ‌های ارتباطی و اطلاعاتی، مرزهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بسیار آسیب‌ پذیر شده است و دولت ‌های ملی نمی‌توانند تنها به توجیه ‌های چون استقلال دولت در امور داخلی و خارجی تکیه کنند و با این استدلال، با چالش‌های سیاسی از ناحیه بازیگران فراملی روب‌رو نشوند. (،همان 1386: 106)

زیرا فناوری ‌های اطلاعاتی، دارای مرکز و رأس نیست و گروه‌ها و فعالان سیاسی می‌تواند از هر نقطه اتصال وارد شبکه شوند و افکار عمومی جهانی را علیه رژیم‌های اقتدارگرافراخوان کنند. (همان 1386:108 )

در واقع، دیگر نمی‌توان دولت ‌های ملی را به سادگی به عنوان جایگاه قدرت سیاسی مؤثر تلقی کرد. نیروها و مؤسسات گوناگون در سطوح ملی منطقه‌ای و بین‌المللی در قدرت سهیم هستند و با دولت مبادله دارند. علاوه بر این، اندیشه‌ سرنوشت یک جامعه‌ سیاسی یک جمع خودمختار  را دیگر نمی‌توان در داخل مرزهای یک دولت ملی منفرد به تنهایی و به طور معناداری مشخص کرد. (هلد و مک گرو، 1382: 143)

همچنین، پیتر فردیناند معتقد است، ‌اینترنت به وضوح یک تهدید استراتژیک دراز مدت و قابل توجه برای رژیم ‌های اقتدارگراست ،‌تهدیدی که این‌گونه رژیم‌ها را از مقابله‌ مؤثر ناتوان می‌سازد. قبل از شکل‌گیری انقلاب ‌های رنگی در کشورهای اروپای شرقی نیز می‌توان شاهد تأثیر این رسانه و ناتوانی رژیم‌ها در مهار آنها بود. (همان ، 1382: 143)

به عبارت دیگر، با پیدایش جامعه‌ شبکه‌ای و اطلاعاتی، گونه‌های قدیمی سانسور منسوخ گشته و حاکمیت دولت بر رسانه ‌های تازه ارتباطی و سانسور محتوای رسانه‌ ها به گونه‌ای چشم‌گیر دشوار شده است. ماهواره‌ ها، اینترنت و وب ‌سایت ‌های خبری و گروه‌ های سیاسی مجازی. کمتر قابل کنترل است. این فضای دیجیتالی و الکترونیک، همچون فضایی تمرکززدایی شده و ازاد است که هیچ ساختار اقتدارگرایی در آن نمی‌تواند نهادینه شود، زیرا نه مرکز ویژه‌ای دارد و نه مالک و دارنده خاص دارد. (همان 1382: 143)

آلوین تافلر معتقد است که دوران تازه به انقلاب انفجارآمیز سیاسی در جوامع اقتدارگرا و استبدادی خواهد انجامید. از دید او، انقلاب ارتباطات، با گسترش آگاهی ‌های سیاسی و اجتماعی، زمینه را برای بررسی چند و چون مشروعیت رژیم‌های اقتدارگرا آماده خواهد کرد و این حکومت‌ها را متزلزل‌تر خواهد ساخت. (سردارنیا، 1386: 111)

و اخبار جهانی، به درون ملت‌ هایی که تحت استیلای رژیم‌های اقتدارگرا هستند، انتقال داده می‌شود و این اخبار با اخبار تحریف شده‌ی حکومت ‌ها برخورد می‌کند و در نتیجه اعتبار و مقبولیت چنین رژیم‌هایی را تضعیف و ناآرامی‌ها را تشویق می‌کند. بنابراین، دولت‌ ها نمی‌توانند با استناد به اقتدار سیاسی خود ،‌به سرکوب منتقدین و حرکت ‌های دموکراتیک اقدام کنند.(سردارنیا، 1386:112 )

بازیگران فراملی، از طریق فناوری ‌های ارتباطی و وب‌ سایت ‌های سیاسی خود در شبکه‌ اینترنت و ماهواره‌ ها، شرایط را برای انقلابی کردن فضای سیاسی جامعه‌ و تقویت جامعه‌ مدنی آماده می‌سازند و به تبع آن، رژیم‌های اقتدارگرا، روز به روز به منظور دست کشیدن از کنترل تمامیت ‌خواهانه جامعه تحت فشار قرار می‌گیرند. ( همان 1386: 111)

جوامع سیاسی را دیگر نمی‌توان به سادگی «حوزه‌های متمایز» یا فضاهای سیاسی خود محصور یا منزوی تلقی کرد . جوامع سیاسی درگیر ساختارهای پیچیده نیروها، روابط وشبکه‌های دارای وجوه اشتراک هستند.حتی نیرومندترین آنها از جمله نیرومندترین دولت ‌ها از تأثیرات شرایط و فرآیندهای متغیر منطقه‌ای و جهانی دور نمی‌مانند. حتی در مواردی که حق حاکمیت هنوز دست نخورده به نظر می‌رسد، دولت‌ ها دیگر بر آنچه در درون محدوده‌های قلمروی خودشان رخ می‌دهد کنترل انحصاری ندارند.(هلد و مک گرو،1382: 143)

از طرفی، با وجود این‌که جهان‌گرایان نتیجه‌گیری می‌کنند که جهانی شدن موجب تضعیف توانایی دولت ملی در جهت عمل مستقل برای اعلام ویک سری  هدف ‌های سیاسی داخلی و بین‌المللی می‌شود، قدرت و نقش دولت ملی قلمروگرا در حال دگرگون شدن است. شکاکان با مخالفان جهانی شدن ادعا می‌کنند قدرت سیاسی در حال تجدید آرایش است. ( همان 1382: 143)

مانوئل کاستلز معتقد است ،‌هنوز دولت‌ ها بر رسانه‌ های مهم کنترل دارند، ولی دولت ‌ها قدرت پیشین خود را در جهت نظارت بر رسانه ‌ها از دست داده‌اند. علاوه بر این، رسانه ‌های وابسته به دولت هم ناگزیر هستند به منظور حفظ اعتبار خود در نزد مخاطبان، ‌تا حدی استقلال خود را حفظ کنند. دولت ‌های اقتدارگرا، برای سانسور و مقابله با رسانه‌ ها هستند. (کاستلز، جلد دوم،1380: 309)

در جمع‌بندی این مطلب می‌توان گفت که با توجه به نظرات کارشناسانه متخصصان علوم سیاسی و علوم ارتباطات دیگر نمی‌توان رسانه ‌ها را مانند سابق به دارا بودن چند نقش کلیشه‌ای از جمله سرگرمی، انتقال فرهنگ و یا اطلاع‌رسانی صرف محدود کرد، بلکه همان طور که برخی معتقدند: «رسانه‌ های نوین ارتباطی (ماهواره‌ها وبه ویژه اینترنت) بزرگ‌ترین چالش‌گر و تهدیدکننده‌ اقتدار دولت‌ های ملی و بدترین کابوس دیکتاتورهاست.

5-                        ویژگی‌های رسانه‌های نوین و مخاطبان

پیشرفت‌های فناوری در عرصه ارتباطات در ربع آخر سده‌ی بیستم، آن‌ اندازه مهم بوده که برخی ازجایگزینی جنگ ‌های اطلاعاتی بجای جنگ ‌های نظامی یادکرده‌اند درعصر وقوع جنگ ‌های اطلاعاتی، فناوری اطلاعات و محتوی پیام آن‌ها، مهم‌ترین تسلیحات مورد استفاده است.(صدوقی، 1381: 31)

تسلیحاتی که در صورت استفاده در مکان و زمان صحیح و مناسب، می‌توانند مردم را به صحنه سیاست و مشارکت بیاورند. همان‌طور که در انقلاب ‌های رنگی توده‌های مردم و مخاطبان رسانه ‌ها را در کشورهای صربستان، گرجستان، اوکراین و تغییرات نرم در دیگر کشورها به صحنه کشاند یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فناوری‌های نوین ارتباطی در عصر حاضر از نظر مارشال مک‌لوهان، سیاسی شدن و تشدید آگاهی‌های سیاسی و اجتماعی انسان‌ هاست. (ساروخانی، 1373: 32)

زیرا فناوری‌ های نوین آگاهی و بیداری سیاسی مخاطبان را بیشتر کرده است بازتاب اخبار و رویدادهای مربوط به نقص حقوق بشر، شکنجه و سرکوب فعالان سیاسی، منتقدان و مخالفان به دست رژیم‌های اقتدارگرا، نیمه دموکرات و حتی دموکراتیک، از راه رسانه‌های تازه‌ی ارتباطی، نقش مؤثری در افزایش آگاهی سیاسی مخاطبان دارد و تنوع رسانه‌ها و کانال‌های ارتباطی و آگاهی افزاینده‌ی مردم در عصر جدید، باعث شده که فرض‌های پیشین، مبنی بر نقش انفعالی مخاطبان رد مقابل پیام‌های رسانه‌ها و فعالان سیاسی (به ویژه مخاطبان آگاه) بی‌اعتبار گردد. (سردارنیا، 1386)

همچنین رشد رسانه‌های همگانی درکنارچند پارگی ومتکثرشدن ارزش‌ها وشیوه‌های زندگی مصرف‌ گرایی به این معنی است که هویت‌ های اجتماعی خدشه ‌ناپذیر و مسلم انگاشته شده‌ اکنون سیاسی شده‌اند امروزه سیاست پدیده‌ای است که در همه‌ تجربه‌های اجتماعی حضور دارد.
(علوی، 1385: 32)

شیوه‌ی جدید اطلاع‌رسانی به نوبه‌ خود سبب ایجاد آگاهی‌ های جدیدی شده و انسان ‌هایی نو می‌آفریند، اطلاعاتی که در عصر دوم رسانه‌ ها تولید و عرضه می‌شود،‌ غالباً مخاطبانی فراملی و بین‌المللی دارد. انسان‌ های بی‌شماری با دیگران و غریبه‌ ها ارتباط برقرار کرده و تبادل اطلاعات می‌کنند. انسان‌ های عصر دوم رسانه ‌ها، با وجود فاصله فیزیکی بسیار زیاد، ‌می‌توانند به مقدار زیادی به یکدیگر نزدیک شوند. همچنین شهروندان سراسر جهان می‌توانند همزمان پای چند کانال ماهواره‌ای بنشینند و به شبکه‌های خبری بی‌بی‌سی و سی‌ان‌ان که در آن میدان ‌داری می‌کنند را تماشا کنند. (جنگ نرم 2، 1387: 279)

رسانه‌ها با کارکردهایی چون هویت ‌بخشی، اطلاع‌رسانی و آگاهی‌سازی، انسجام ‌بخشی،‌گسترش روابط اجتماعی و کارکرد نظارتی بر سیاست تأثیر گذاشته‌اند و مشارکت مردم را بالا برده‌اند به جرأت می‌توان گفت آنجا که رسانه‌ها مجالی برای حضور در عرصه داشته‌اند، نقش مؤثر و فعالی از خود در جریان‌های سیاسی به جا گذاشته‌اند که نمونه‌ی بارز آن انقلاب‌های رنگی است. تنها پوشش وسیع توسط رسانه‌هاست که توانست مردم اوکراین را در سرمای شدید به مدت شش روز در خیابان ‌ها جمع کند و آنها را در صحنه‌ مبارزه و اعتراض نگه دارد پالتر کارکردهایی را برای فناوری‌های ارتباطی  اطلاعاتی نوین ذکر می‌کند و می‌گوید.

الف- رسانه‌های نوین تریبونی برای بیان اهداف، ‌آرمان ‌ها، ‌تجربیات و فعالیت ‌های سیاسی و مبارزاتی جنبش ‌های اجتماعی است.

ب- رسانه‌های نوین باعث شکل‌گیری، انسجام و تحکیم هویت جمعی و عمومی جنبش‌ های اجتماعی می‌شوند.

ج- . رسانه‌ های نوین منجر به فراخوان  نیروهای بالقوه در جهت حمایت از جنبش ‌ها می‌گردند.

د- پوشش رسانه‌ای، می‌تواند بین جنبش‌ها و سایر عاملان سیاسی و اجتماعی نظیر احزاب سیاسی، ‌اتحادیه ‌ها، دولت ‌ها و فعالان سیاسی پیوند های نمادین برقرار سازد.

د-. رسانه‌ها می‌توانند در روابط درونی جنبش ‌ها مؤثر واقع شوند. و باعث تقویت نگیزه و روحیه‌ اعضا و هواداران جنبش می‌شوند و از مرگ آن‌ها جلوگیری می‌کنند. (پالتر، 1381: 4)

6-                        نظریه استفاده و رضامندی (نیاز جویی) با استفاده و خشنودی

این نظریه بر دو عامل متگی است :

الف- پویا دانستن مخاطب

ب- چند متغیر بودن فرایند ارتباط

این نظریه می گوید مخاطب به نیاز خود آگاه است و بنابراین این فرایند انتقال پیام پنج ویژگی دارد:

2-27-1- مخاطب آغازگر ارتباط است (با انتخاب رسانه ها)

2-27-2- مخاطب پویا است

2-27-3 رقابت رسانه ها برای تامین نیاز مخاطبان الزامی است

2-27-4- مخاطب جستجوگر است. یعنی برای تامین نیازها و رضایت خود، روشهای مختلف را تجربه می کند.

2-27-5- میزان ابهام و مناسبت داشتن ، موضوع به کار وزندگی فرد ، تعین کننده میزان تمایل فرد به رویارویی با وسایل ارتباطی برای رفع نیازهای شناختی است.

زان مناسبت داشتن موضوع به کار و زندگی فرد

کم                       زیاد

ناچیز                     زیاد

===================

نسبی                   بسیار زیاد

اساسأ رویکرد افراد به رسانه ها به دلیل کسب دو پاداش است .

2-27 -6- پاداش آنی مثل حوادث و رویداد ها (نیاز به داشتن اطلاعاتی که در زندگی جاری و روزمره موثر است)

2-27-7- پاداش های آنی خدمات ومقوله های آموزشی ودراز مدت (نیاز به یافتن شغل و جستجوی آگاهی ها ،استفاده های آموزشی..

فرض اصلی نظریه های استفاده ورضامندی این است که افراد مخاطب ،کم وبیش بصورت قعال، به دنبال محتوایی هستند که بیشترین رضایت را فراهم کنندکه درجه این رضایت بستگی به نیاز ها وعلایق فرد دارد افراد هر قدر بیشتر احساس کنندکه محتوایی واقعی نیاز او را براورد می کند احتمال این که محتوا را انتخاب کنند بیشتر است.

الگوی این رویداد را بلومر و کانز چنین ارائه کردند ریشه های اجتماعی و روانشناختی باعث نیازهای می شود که نتیجه آنها انتظارات از رسانه های جمعی است که سبس گونه گونی الگوهای عرضه رسانه ها می شود و به برآورده شدن نیازها می انجامد .پیامدهای دیگر نیز دارد که اغلب ناخواسته بوده اند.

قابل ذکر است که بیشتر الگوها ی استفاده ورضامندی ، عنصر فرسنده را از فراگرد ارتباط جمعی کنار می گذارند. این الگو ها نوعأ با عواملی آغاز می شود .که بر انتخاب مخاطبان از محتوای رسانه ها تاثیر می گذارند. (گرامایه پور، 1386 )

 

 

 

7-                         عناصر الگو نیاز و انگیزه ها

بحث فراگرد استفاده و رضامندی معمولا با نیازهای فرد شروع می شود در تدوین های اولیه این الگو کم وبیش نیازها را با نیاز های اساسی برابر می دانستند .تازه ترین تحولات در این نظریه نشان می دهد که نیازهای ذیربط در سطوح دیگر نیز دیده می شوند نیازهای ذیربط عبارتند از : نیاز به هدایت امنیت ، کنش متقابل ودوری از تنش.

انگیزه ها از نیازها ناشی می شوند وجنبه های کنشی آنها را تشکیل می دهند در باب انگیزه ها ،طبقه بندی های گوناگون پیشنهاد شده است، یکی از معروفترین آنها طبقه بندی مک کوئیل ، و همکاران است که ابعاد زیر را در بر می گیرد.

الف-آگاهی : مشورت خواهی،جهت گیری درمورد رویدادها در بخش های مختلف محیط، یادگیری.

ب- هویت شخصی : کسب خود آگاهی ، یافتن الگوهای رفتار ، تقویت ارزشهای شخصی.

ج- یگانکی وکنش متقابل اجتماعی : آگاهی از شرایط دیگران ، فراهم کردن امکان برقراری رابطه با دیگران، آگاهی ازچگونگی ابقای نقش خود، ایجاد پایه ای برای کنش متقابل اجتماعی.

د- فراغت:  آرامش،دوری از مشکلات روزمره پر کردن وقت و... ( همان 1386)

2-28-1 رضایت

گیرندگان را ادارک آنان از آنچه می تواند .نتیجه مصرف پیامی معین باشد هدایت می کند در بهترین حالت دریافت پیام باید رضایت بخش باشد رضایت می تواند بلافاصله یا با تاخیر صورت گیرد. . (همان 1386)

نظریه چشم داشت ارزش در استفاده از رسانه ها ،رویکرد جالبی برای فهمیدن این نکته است که برای کسب رضایت باید در پی چه محتوایی بود ،این رویکرد مبنی بر نظریه روانشناسی واجتماعی ، فیشپین ، و ،آجزن ، است که رفتار ومقاصد با نگرشهای رفتاری را تابع دو عامل می داند. ( همان 1386)

8-                        چشم داشت و ارزشیابی

الف- چشم داشت : عقیده با درک این نکته است که هر شیئی ویژگی خاص دارد و یا اینکه هر رفتاری نتایج معینی را خواهد داشت.

ب- ارزشیابی : ارزش منفی یا مثبت است که به ویژگی یا نتیجه مورد انتظار وابسته است.

9-                        انتقاد وارده به نظریه استفاده ورضامندی (نیاز جویی)

تاثیر رسانه ها را بر ایجاد نیازها و تامین آنها نادیده می گیرد.( همان 1386 )

10-                    نظریه برجسته سازی

این نظریه می گوید رسانه ها در انتقال پیام ها نوعی اولویت یا برجسته سازی بوجود می آورند. این نظریه با زهم تاثیرات رسانه ها در حوزه رفتار محدود می کند اما  با برجسته ساختن برخی از موضوعات می توانند بر اطلاعات مردم تاثير بگذارند به عبارت دیگر رسانه ها اگر چه نمی توانند تعيين کند که مخاطبان چطور بیاندیشند اما می توانند تعيين کند که درباره چه بیاندیشند ،شاور، ومک کومب، هم شعارهایی را که توسط کاندیداهای ریاست جمهوری امريكا مطرح شده بود تحلیل محتوا کردند وهم نتایج نظرسنجی از مردم را تحلیل محتوا نمودند و به این نتیجه رسیدند که رسانه ها با بزرگ کردند اولویت دادن به برخی از موضوعات بر اولويت های مردم تاثیر می گذارد.(همان،1386)

بررسی شاور  ومک کومب در1973 اولین پژوهش در باره برجسته سازی است اگر چه هنگامی که بررسی انجام می شود این فکر که همه رسانه ها اولویت همگان را تعيين می کند کاملا تازه نبوده است. (همان،1386 )

کارکرد برجسته سازی رسانه ها را گرایش رسانه ها به تاثیر گذاشتن بر آنچه مردم درباره آن فکر خواهند کردیا آنچه مهم تلقی می کند توصیف کرده اند نخستین پژوهش ها بيشتر به اثرات آن چه مثلا برحسب نگرش ها درباره آن فکر می شود توجه داشتند.

را جرز ، دیربنگ ،برجسته سازی را چنین تعریف می کند فرا گردي که به واسطه آن رسانه های جمعی اهمیت نسبی موضوعات و تاثيرات گوناگون را به مخاطب منتقل می کند. اولویت بندی فهرستی از موضوعات و رویداهای است که در يك نقطه زمانی برحسب سلسله مراتب تنظیم شده اند .رویداها وقایع معین و محدود به زمان و مکان تعریف کرده اند و موضوعات رشته ای از رویداهای مرتبط به هم هستند. (همان،1386 )

يكي از مهمترین جنبه ها در مفهوم برجسته سازی چارچوب زمانی این پدیده است در تجزیه و تحليل این مفهوم باید ببینیم چه چیزی چارچوب زمانی را تعيين می کند از جمله عواملی که باید در نظر گرفت اآنها  هستند.

الف  چارچوب زمانی کلی که کل  دوره زمانی است.

ب- زمان تاخير که زمان مقتضی میان ظهور يك موضوع در اولویتهای رسانه ها (متغیر مستقل ) و ظهور آن در اولویت های همگانی (متغیر وابسته ) است.

ج- مدت عملیات برجسته سازی رسانه ها

د- مدت اقدام به برجسته سازی از سوی همگان

ه- حد نهایی تاثير که اوج همگرایی میان تاييد رسانه ها و اهميت دادن همگان به يك موضوع است. (همان، 1386 )

11-                    انتقاد های وارده به نظریه برجسته سازی

الف- برخلاف این نظریه اولویت ها توسط زمینه ها و موقعیتهای اجتماعی تعيين می شود و نه توسط رسانه ها به طور مستقيم.

ب- در بسیاری از موارد تمایز بین آنچه می اندیشیم و آنچه که در مورد ش می اندیشیم مشكل وناممکن است. (همان،1386 )

جمع بندی و نتیجه گیری

برانـدازى نرم در اصطلاح به معناى اجراى برنامه اى حساب شده ، مسالمت آميز و دراز مدت براى نفوذ در اركان سياسى يك نظام است كه به منظور تغيير سيستم سياسى يك كـشـور و يـا ايـجـاد تـغـيـيـر و تـحـول اساسى در ارزش هاى اساسى حاكم بر مديران آن صورت مى گيرد. آمريكا در سال هاى اخير از اين روش براى براندازى رژيم هاى مخالف خـود بـارهـا اسـتـفـاده كـرده است تفرقه اندازى و نبرد رسانه اى از مهم ترين فعاليت ها در براندازى نرم است و تقويت اتحاد خودى ها و تضعيف اتحاد مخالفان نـظـام اسـلامـی جـديـت در نـظـارت زير نظر گرفتن رفتارهاى مـخـالفـان نـظام و خنثى سازى سريع شايعات دشمن ، افزايش آگاهى هاى مردم و تقويت روحـيـه امـيـد و پـايـدارى در بـيـن آنان ، اطاعت از رهبرى جامعه  و تلاش براى جذب مجدد كسانى كه از نظام اسلامى كدورت پيدا كرده اند، از جمله فـعـاليـت هـاى  مـقـابـله با آن است حمایت دولت های غربی به وِیژه آمریکا و رسانه های وابسته به آن کشور از مخالفان حکومت های صربستان، فیلیپین ،گرجستان ، اوکراین و قرقیزستان در مدیریت و سازماندهی بخشی از نیروهای انقلابی کاملا عیان است.اما این مولفه به تنهایی چرایی این انقلاب ها و نقش رسانه ها و بنیادهای غیر دولتی را نمی تواند توضیح دهد.آیا تنها اراده دولتمردان آمریکا پروژه ای به نام انقلاب های رنگی را طراحی و اجرا می کند؟ آیا کماکان حاکمان برکنار شده از قدرت ، توان جلوگیری از بروز انقلاب را نداشتند به هر حال جنگ سرد ایدئولوژیک اگرچه در دهه 90 پایان یافت اما در آغاز هزار سوم جنگ سرد غیر ایدئولوژیک با بهره گیری از قدرت رسانه ها و جهانی شدن ارتباطات میان آمریکا و رقیبانش شروع  شده است، جنگی که هنوز نتایج نهایی اش را نشان نداده است در واقع رسانه‌ها همچنان به عنوان رکن چهارم دموکراسی، بیش از پیش به یکی از اهرم‌های قدرت در تحولات سیاسی درعصر حاضر تبدیل شده‌اند. همان‌طور که سال ‌ها قبل توماس جفرسون (1787) گفت: «اگر مخیر شوم که بین حکومتی بدون مطبوعات و مطبوعاتی بدون حکومت یکی را انتخاب کنم، لحظه‌ای در گزینش دومی شک نمی‌کنم  همچنین با توسعه و پیشرفت کشورها در زمینه‌های ارتباطی و اطلاعاتی و توجه به مقوله جهانی شدن، رسانه‌های نوین توانسته‌اند با موفقیت مشارکت سیاسی مردم را افزایش داده و انسجام و همبستگی بین توده‌های مردم، جنبش‌های دانشجویی، مردمی، شهروندی، بنیادها و سازمان ‌های غیردولتی را بیشتر کنند رسانه‌ ها به عنوان یکی از مؤلفه‌های مؤثراز به کار بردن پیامک ( اس ام اس ) و پست الکترونیک گرفته تا شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی ماهواره‌ای در رهبری انقلاب ‌های رنگی نقش فعال ایفا کرده‌اند و با اطلاع‌رسانی و وصل گروه ‌ها، احزاب و فعالان سیاسی اپوزیسیون به مخاطبان فعال و رهبران فکری مردم باعث پیشبرد اهداف سیاسی و ناتوان کردن حکومت‌ های مستقر شده‌اند بطور کلی برای ایجاد تغییرات اساسی در یک کشور (ضمن درنظر گرفتن شرایط فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، هویتی و...)، بدون استفاده از ابزار خشونت و اتلاف هزینه، می‌توان از حداکثر توان هر رسانه با توجه به امکانات انتشار مکتوب، چاپی، صوتی، تصویری، چندرسانه‌ای، اینترنتی و سرانجام انتشار آن‌لاین استفاده کرد و وسایل ارتباطی جمعی را فعال کرد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

منابع و ماخذ

1.      ابو یوسا ، امپریالیسم سایبر روابط جدید در عصر الکترونیک ؛ ترجمه پرویز علوی ، نشر ثانیه 1385.

2.     اصطباری امیر حسین  ، جهانی شدن و انقلاب ،  هفته نامه تحلیلی ، خبری شهروند امروز ،  7 مرداد 1386شماره 39 ص 28.

3.      عباسی اشلقی مجید ، جریان براندازی نرم ،  بولتن داخلی تهران  انتشارات دفتر سیاسی سپاه سال  1386.

4.      ابراهیمی خوسفی منصور،  جنگ نرم 4 عملیات روانی وفریب اسبرابژی ،  تهران   موسسه نطالغاتی وتحقیقاتی بین النلی ابرار معاصر سال 1386.

5.      بیانات رهبرمعظم انقلاب اسلامی ،  آمریکا وگفتمان استکباری ،  مشهد مقدس  1386.

6.      باکلر استیوو دیویئ دولونیز کاربرد اینتر نت در علوم سیاسی ترجمه غزاله اشرفی تهران نشر میزان 1386.

7.      بارسقیان  سرگه انقلاب نرم با مشت و بولدوزر هفته نامه تحلیلی - خبری شهروند امروز 7 مرداد 1386شماره 39 ص31 .

8.      پور سعید فرزاد امکان وامتناع انقلاب رنگی در جامعه ایرانی فصلنامه مطالعات راهبردی بهار 1387شماره 39.

9.      تافلرالوین به سوی تمدن جدید ترجمه محمدرضا جعفری تهران نشر نو 1376.

10.                           تافلر الوین موج سوم ترجمه شهین دخت خوارزمی تهران نشر نو 1366.

11.                           حسینی خسرو پایان نامه کارشناسی ارشد بررسی ارزشیابی خبردر ایرنا سال 1388.

12.                          لواسانی مسغود بولتن داخلی  سازمان خبرگزاری فارس سال 1387.

13.                           رستمی محمود  فـرهـنـگ واژه هـاى نـظـامی تهران بولتن ،انتشاراتی  ستاد مشترك ارتش سال 1387.

14.                           دادگران محمد مبانی ارتباطات جمعی تهران  انتشارات فیروز سال  1383.

15.                          سردارنیا خلیل الله آثار سیاسی فناوری های تازه ارتباطی - اطلاعاتی ماهنامه اطلاعات سیاسی اقتصادی سال بیست ودوم بهمن واسفند 1386شماره 56.

16.                           سردار نیا خلیل الله راهكارهاى پيشنهادى پروژه دلتا براى برخورد با ايران بولتن داخلی تهران  انتشارات دفتر سیاسی سپاه سال  1386 .

17.                           سردارنیا خلیل الله آثار سیاسی فناوری های تازه ارتباطی - اطلاعاتی ماهنامه اطلاعات سیاسی اقتصادی سال بیست ودوم بهمن واسفند 1386شماره 56.

18.                           ساروخانی باقر  دنیای ارتباطات و آسیب های آن ماهنامه جامعه سالم سال چهارم شماره 9اسفند 1373.

19.                          سالمی فرزانه دموکراسی مسموم هفته نامه تحلیلی – خبری شهروند امروز 7 مرداد 1386شماره 39 ص32.

20.                          سریع القلم محمود جـريـان برانداز و استراتژى براندازى خاموش در دهه سوم انقلاب اسلامى بولتن داخلی  تهران  انتشارات ، اداره سياسى سپاه ،سال 1381.

21.                          سریع القلم محمودمبانی نظری سیاسب خارجی تهران فصل نامه مطالعات منطقه ای زمستان سال  1381.

22.                           سـامـوئل هـانتينگتون ، موج سوم دموكراسى ، ترجمه احمد شهسا، تهران ، روزنه سال ، 1373.

23.                          شارب جین از دیکتاتوری به دموکراسی ترجمه موسسه ابرار 1386.

24.                           شبانی مریم پاییز پدر سالار در گرجستان هفته نامه تحلیلی – خبری شهروند امروز 7 مرداد 1386شماره 39 ص33.

25.                           شجاعی کاو انقلاب گل لاله در قرقیزستان هفته نامه تحلیلی – خبری شهروند امروز 7 مرداد 1386شماره 39 ص34.

26.                           صدوقی مراد تکنولوژی اطلاعاتی و حاکمیت ملی  دفتر مطالعات سیاسی اقتصادی سال بیست ودومآذر ودی ماه 1386.

27.                           ضیایی پرور حمید جنگ نرم 1 ویژه جنگ رایانه ای تهران   موسسه نطالغاتی وتحقیقاتی بین النلی ابرار معاصرسال 1382.

28.                           عظيمى شوشترى- عباسعلى ، سليمى بنى صادق و لطيفى پاكده لطف على آمـريـكـا و گـفـتـمان استكبارى ، قم : انتشارات زمزم هدايت ، چاپ سوم ، 1386.

29.                           همید زنجانی عباسعلی- انقلاب اسلامى ايران (علل ، مسائل و نظام سياسى ، (نهاد نمايندگى مقام معظّم رهبرى در دانشگاهها، مركز برنامه ريزى و تدوين متون درسى ، قم: دفتر نشر معارف ،سال  1381).

30.                          علوی مجید بـه اسـم دمـوكـراسـى : مـشـروح اعترافات اسفنديارى ، تاجبخش و جهانبگلو،بولتن ذاخلی تهران  انتشارات 1387.

31.                           عبدالهی حسین جنگ نرم 5 براندازی نرم در گشورهای مدل تهران   موسسه نطالغاتی وتحقیقاتی بین النلی ابرار معاصر سال 1386 .

32.                           عبدالله خانی علی جنگ نرم 2 نبرد در عصر اطلاغات تهران   موسسه نطالغاتی وتحقیقاتی بین النلی ابرار معاصر سال 1386.

33.                           عبدوس حامد تبیین نحو وقوع انقلاب های رنگی موسسه آفتاب یزد 1386.

34.                           عرفانی مهدی ردپا مهره های براندازی در ایران  معاونت فرهنگی بسیج دانشجوی

35.                                 فضلی نژاد پیام شوالیه های ناتوی فرهنگی نشر کیهان 1385.

36.                                 قاسمی پرویز نومحافظه کاران تهران   موسسه نطالغاتی وتحقیقاتی بین النلی ابرار معاصر سال 1382 .

37.                                 کولایی الهه افسانه انقلاب های رنگی مو سسه فرهنگی تحقیقاتی ومطالعاتی بین المللی  ابرار معاصر تهران 1384.

38.                                 کرمی مهران جنگ بی دود وتفنگ هفته نامه تحلیلی – خبری شهروند امروز 7 مرداد 1386شماره 39 ص7 .

39.                                 کین جان رسانه ها ودمکراسی ترجمه نازنین شاه رکنی تهران نشر نو 1383.

40.                                 کاستلزمانوئل عصر اطلاعات جلد اول و دوم ترجمه احد عقیلیلان افشین خاکبازو حسن چاوشیان تهران نشر طرح نو 1380.

41.                                 ککان رابرت   بهشت وقدرت امریکا واروپاه در نظام نوین جهانی ترجمه از عبدالله زاده محمودتهران دفتر پژوهسهای فرهنگی سال  1383.

42.                                 گرامایه پور علی نطریه های ارتباطیانت شارات دانشگاه آزاد تهران مرگزی  سال   1386.

43.                                گرامایه پور علی وشریفی زینب برزسی نقش رسانه ها در شکل گیری انقلاب های رنگی فصلنامه رسانه سال نوزدهم شماره 4 ،شماره پیاپی76زمستان 1387.

44.                                لطیفی پاکده لطفعلی  آمريكا و گفتمان استكبارى ، پيشين قم انتشارات زمزم 1386.

45.                                 میرزایی خلیل پژوهش پژوهشگری وپژوهش نامه نویسی چاپ اول تهران انتشارات جامعه شناسی سال  1388.

46.                                 مرادی احمد تهدید های نرم افزاری غلیه امنیت ملی پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد واحد کرح سال 1387.

47.                                 معتمد نژاد کاظم روش تحقیق در محتوای مطبوعات تهران دانشکده غلوم اجتماعی سال  1356.

48.                                 مرادی المیرا آیا انقلابهای مخملی گل سرخی لالهای تیک تاکهای آمریکایی برای ایران محتمل است خبر نامه گویا 30 بهمن 1386.

49.                                 هلد دیویدمک گرو آنتونی جهانی شدن و مخالفان آن ترجمه مسعود کرباسیان تهران انتشارات علمی و فرهنگي 1382.

50.                                 هابر ماس بورگن جهانی شدن و آینده آن ترجمه جمال پولادی تهران نشر مرکز 1380.

51.                                ورنر سورین،وجیمز دبلو تانکاردنظریه های ارتباطات ترجه دهقان  علیرضا تهران انتشارات دانشگاه سال  1381.

52.                                وعیدی جواد رؤ ياى انقلاب مخملى در ايران ، نشريه معارف ، شماره 26، خرداد سال 138.

53.                           يان تراينور، آمـريكا پشت آشوب كيف است روزنـامـه گـارديـن 26 نـوامـبـر 2004 .

 

 

نوشته شده توسط حسین در ساعت 11:18 | لینک  |